Niemand vindt een grommende hond natuurlijk prettig en het wordt al heel snel gezien als ongewenst gedrag. Hartstikke logisch in mensenogen. Want dat grommen niet fijn is, daar zijn de meeste mensen het vast wel mee eens. Een eerste menselijke reactie is dan ook straffen of het geven van een correctie. Maar dit is niet verstandig en kan de problemen juist behoorlijk verergeren…

Grommen is voor een hond een vorm van communicatie.

Je mag daar van mij van alles van vinden, maar het hoort nu eenmaal gewoon bij de communicatie van de hond. Net zoals blaffen, piepen, janken etc. Met grommen geeft de hond aan dat hij iets niet fijn vindt en met zijn grommen probeert hij zijn omgeving te beïnvloeden. Met andere woorden; door te grommen probeert hij een onprettige prikkel te laten stoppen… te laten verdwijnen. Het is een afstand vergrotend signaal. Er kunnen allerlei emoties onder dat grommen zitten. Een hond kan grommen omdat hij boos is, maar hij kan ook grommen omdat hij bijvoorbeeld bang is. Misschien heeft de hond zelfs wel pijn (check dit artikel over pijn bij honden). Dus die is belangrijk om je te realiseren.

Een hond gromt niet voor niets.

In alle gevallen gromt de hond om een grens aan te geven. Hij zegt als het ware; “Stop… tot hier en niet verder… ik voel me hier absoluut niet fijn bij!”. En die grens moet altijd serieus genomen worden. Want doe je dit niet? Dan kan de hond zich mogelijk genoodzaakt voelen om zich nog duidelijker uit te drukken en zwaardere agressie in te zetten. Logisch ook. Je negeert zijn waarschuwing. Want dat is wat grommen in feite is. Een waarschuwing. Je begrijpt wellicht; als jij dat negeert of hem voor het geven van die waarschuwing straft, dan volgen er mogelijk hele vervelende situaties die nog minder prettig zijn…

Honden kunnen niet praten zoals jij en ik. Zij hebben hun eigen taal en grommen is voor hen puur communicatie.

Jouw hond is bijvoorbeeld bang voor vreemde mensen en er komt een persoon recht op hem af gelopen om hem te aaien. Je hond begint te grommen. Hiermee probeert hij de toenadering van die persoon te stoppen. Hij geeft duidelijk aan dat hij zich bedreigd voelt. Geef hier dus ook altijd gehoor aan en zorg dat die persoon direct zijn toenadering staakt en afstand houdt. Vervolgens haal je de hond uit de situatie.

Zou die persoon nu toch door blijven lopen om de hond een aai te geven? Dan kan de hond mogelijk uitvallen naar die persoon en bijten. Het grommen heeft namelijk niet gewerkt. De hond ervaart dat zijn signalen (het grommen en alles wat daar aan vooraf ging) niet begrepen worden en de kans is groot dat hij dus zwaardere agressie in zal zetten in de hoop dat het dan wel duidelijk is. Hij kan ook niet anders als hij niet serieus genomen wordt.

Het komt overigens maar zelden voor dat een hond ineens gaat grommen (pijn kan een uitzondering zijn).

Vaak is er al een hele lange tijd een scala aan stress-signalen aan vooraf gegaan. Helaas hebben veel hondenbaasjes nog geen kennis van deze stress-signalen, weten ze niet eens dat ze überhaupt bestaan en kunnen ze deze ook nog niet waarnemen bij hun hond. Je kan het eigenlijk zien als een fictieve ladder. Onderaan beginnen de signalen heel erg subtiel en ladder voor ladder worden ze steeds duidelijker en heftiger. Grommen staat bijvoorbeeld al een heel eindje bovenaan die ladder. Kennis over de signalen die je hond vóór het grommen afgeeft, is dus key om te voorkomen dat je hond in zo’n benarde positie komt en je kan daar dus ook mee voorkomen dat er gegromd wordt. Of erger…

Lees in dit artikel meer over deze stress-signalen als dit nieuw voor je is.

Ik heb al heel wat honden en hun mensen in begeleiding gehad vanwege een bijtincident dat “ineens” plaatsvond. Bij doorvragen bleek dat de hond al een behoorlijk lange tijd gestraft is voor het grommen, de hond dit dus maar volledig achterwege liet en ja… dan lijkt het erop dat er “ineens” een bijtincident volgt. Het tegendeel is echter waar. Deze honden hebben al een ellenlange tijd met subtiele signalen aangegeven dat ze iets niet prettig vonden. Dit is niet gezien door de baasjes. Vervolgens kwam daar het grommen bij en is de hond daarvoor gestraft. In de beleving van de hond heeft hij al die tijd geschreeuwd dat hij iets niet prettig vond en hier is geen gehoor aangegeven. En ja, dan kan er een punt komen dat hij gelijk tot bijten overgaat. Maar dit is dus absoluut niet “ineens”.

Verdiep je in de hondentaal en voorkom dat dit jullie gebeurt.

Even terug naar de grommende hond.

Een hele menselijke reactie is om de hond op zijn donder te geven voor het grommen. Vaak gebeurt dit zelfs uit een soort reflex. In mensenogen is dit ongewenst gedrag, de eigenaren schrikken van het grommen en een correctie is dan snel gegeven. Dit is zeer onverstandig. Want zoals hierboven al benoemd; ga jij je hond nu corrigeren vanwege zijn gegrom? Dan loop je het risico dat jouw hond het grommen op den duur volledig achterwege laat en direct gaat bijten. Hij geeft geen waarschuwing vooraf meer… Sja, hij ervaart immers dat het toch geen zin heeft. Het grommen wordt niet serieus genomen (hij wordt er zelfs voor gestraft) en hij kan uiteindelijk niet anders dan zwaardere agressie inzetten om zichzelf veilig te houden.

Je hond gaan corrigeren voor een grom is in feite hetzelfde als de batterijen uit een rookmelder halen. Bovendien is het straffen van een grommende hond niet zonder verdere risico’s.

Hieronder een aantal belangrijke punten waarom corrigeren zo averechts kan werken:

  • Je loopt kans op omgerichte agressie. Dat wil zeggen dat de hond als antwoord op jouw correctie zijn agressie af kan reageren op jou. Straf versterkt agressie namelijk. Je zal de eerste niet zijn wiens hond ineens in je bovenbeen hangt na het geven van een correctie.
  • Je straft iets waarvan je waarschijnlijk niet weet wat de oorzaak is. Een hond gromt nooit voor niets. Door het grommen te bestraffen doe je alleen aan symptoombestrijding, maar aan de werkelijke oorzaak wordt niets gedaan. Er zit een emotie onder het gedrag en daar moet aan gewerkt worden. Niet aan het grommen. Dat is slechts een gevolg van hoe je hond zich voelt. Wil je dat het grommen blijvend stopt? Dan zal je de oorzaak aan moeten pakken.
  • Jij hoort de veilige haven van je hond te zijn. Van een hond kan je niet verwachten dat hij de mensentaal leert. Jij zal je moeten verdiepen in de hondentaal en op een juiste en eerlijke manier met je hond om moeten gaan. Door hem te straffen kan zijn vertrouwen in jou een flinke knauw krijgen. Logisch ook.
  • Je straft voor het geven van een duidelijk waarschuwend signaal in hondentaal. Want dat is wat grommen uiteindelijk is.. een waarschuwing. Een waarschuwing waarmee de hond heel duidelijk aangeeft dat er niet doorgegaan moet worden. Jij en ik kunnen praten. Wij kunnen zeggen; “Nu ga je echt te ver, stoppen!”. Een hond doet dit met grommen.
  • Als jouw hond gromt naar bijvoorbeeld een kind en je straft hem daarvoor… denk je dat hij kinderen dan echt leuker gaat vinden? Zou dat helpen om te zorgen dat hij een positieve ervaring met kinderen krijgt? Nee, natuurlijk niet. Sterker nog; de hond gaat kinderen alleen maar minder leuk vinden. Honden leren door het leggen van verbanden. Hij vindt kinderen al bedreigend en iedere keer wanneer hij er eentje ziet en dit aangeeft met een grom, krijgt hij ook nog eens op zijn kop. Dus die kinderen krijgen alleen maar een negatievere lading voor hem.

Het belangrijkste stuk in dit alles om goed tot je door te laten dringen is; grommen is communicatie en een waarschuwing van de hond.

Bij jou als eigenaar moet er op dat moment direct een lampje gaan branden dat jouw hond zich onprettig voelt.

Een hond gromt nooit zomaar. In plaats van te straffen (en jouw hond dus het waarschuwen te verbieden) kun je beter direct in actie komen door na te gaan waarom de hond gromt en jouw hond uit die situatie halen. Neem grommen altijd serieus! Voorkom dat de hond zich genoodzaakt voelt om over te gaan tot bijten.

Sterker nog; wees blij dat jouw hond gromt! Dit is een niet mis te verstane waarschuwing en een signaal aan jou om de situatie direct goed te bekijken en in actie te komen. En je hebt nog volop gelegenheid om te voorkomen dat het escaleert en dat er een bijtincident volgt. Het is ook kraakhelder voor je waar jouw hond moeite mee heeft, wat hij echt niet prettig vindt en waar je mee aan de slag zou moeten gaan.

Als je beter niet kunt straffen, wat kan je dan wel doen?

Ga aan de onderliggende emotie werken. Aan jou de taak om te achterhalen waarom je hond gromt. Waar voelt hij zich zo onprettig bij? Om welke prikkel gaat het? Om welke situatie? Jouw hond gromt omdat hij bijvoorbeeld iets doodeng vindt. De associatie zal moeten veranderen en daar zal je voor moeten trainen. De eerste stap is voorkomen dat je hond nog langer in de situatie terecht komt waardoor hij gaat grommen. Management heet dit. Je gaat die moeilijke situatie dus uit de weg. Stel je hond niet langer bloot aan die situaties en stop daarmee ook het “oefenen” van het gedrag en het opdoen van nog meer negatieve ervaringen. Dit is altijd stap 1 als je iets wil veranderen. Want blijf je hem aan die moeilijke situaties blootstellen? Dan blijft jouw hond zich onprettig voelen en het grommen inzetten om dit duidelijk te maken. Lees er uitgebreid over in dit artikel.

Management (voorkomen) is iets waar je zelfstandig al mee aan de slag kan gaan.

Daarna komt er een stuk training aan bod. Leer je hond dat die enge prikkel helemaal niet bedreigend is en hem juist leuke dingen oplevert. Zijn associatie met die prikkel moet gaan veranderen. Het liefst een positieve associatie maar anders sowieso neutraal. Werk stapje voor stapje aan zijn vertrouwen en leer hem dat de bedreiging helemaal geen bedreiging is en dat jij er bent om hem hierbij te helpen en te steunen.

Vraag hulp van een gecertificeerde hondengedragsdeskundige of een goede hondentrainer om je te begeleiden. Iedere hond is een individu, jij bent een individu en iedere situatie is anders. De gouden tip die helemaal op jullie afgestemd is ga je niet vinden op internet. Dat kan ook niet. Iemand kan nooit vanaf een beeldschermpje alle factoren zien die meespelen in jullie situatie. Ga dus voor succes en blijf niet aanmodderen. Een goede professional kan samen met jou onderzoeken wat de onderliggende emotie nu precies is waardoor jouw hond gromt en een stappenplan op maat voor jullie maken.

Wees verstandig en besef dat grommen niets anders is dan communicatie en het aan jou is om hier verantwoord mee aan de slag te gaan.

Heb jij een hond die snel overprikkeld is en wil je graag leren hoe je zelfstandig al aan de slag kan gaan om de overprikkeling te verminderen? Check mijn nieuwe online cursus “Help je overprikkelde hond om te ontspannen!“. Samen duiken we in de belevingswereld van een overprikkelde hond en laat ik je zien welke stappen jij zelf al kan nemen. Wie weet los jij zo zelf het probleem al zo goed als op!

Deze tekst is geschreven door Hondengedragscoach Nina van Tilbeurgh. Het overnemen van dit stuk zonder schriftelijke toestemming is niet toegestaan. Delen van dit artikel op social media wordt zeer gewaardeerd.